Tuinontwerper Harry Pierik kleedt Spinhuis aan met planten.

Artikel Stentor
Een plantje dat aan spinnen doet denken
door : Monique Veerman

Tuinontwerper Harry Pierik zal de tuinen van het Spinhuis -vroeger gevangenis, straks hotel, restaurant, kook- en wijnschool- van groen voorzien. Dit doet hij in opdracht van eigenaren Jonnie en Thérèse Boer, die het hotel als verlengstuk van hun befaamde restaurant de Librije beschouwen. Tientallen bouwvakkers en timmerlieden zijn onder leiding van architect Maarten Fritz bezig met de restauratie van het achttiende-eeuwse monumentale pand. Pierik probeert op de binnenplaats boven het gezaag, getimmer en geboor uit te komen: “De tegels liggen er al in. Robuuste, stevige stenen, zoals het gebouw ook is. Dit terras moet niks gelikts hebben.”

Waar men ooit grauwe, gele erwten, gerst en gort te eten kreeg, kan men straks de drie Michelinsterren van Jonnie Boer smaken.Van 1739 tot 2004 keken gevangenen door hun getraliede vensters uit op dit kale plein, dat uitbreken moest bemoeilijken en voorzag in de dagelijkse portie frisse lucht. In 1763 probeerden drie gevangenen er te ontsnappen via de riolering. Een van de mannen stikte; de andere twee werden gesnapt. Aanvankelijk was het een tuchthuis ‘Ter disciplinering van bedelaars en vagebonden’. Na de invoering van het Wetboek van Strafrecht in 1881 herbergde het Spinhuis ook zwaardere gevallen. De laatste jaren zaten er vooral uitgeprocedeerde asielzoekers in afwachting van hun uitzetting.

Pierik wijst naar een border: “Aan de zonnige kant komen druiven. En in de andere bedden sterke, wintergroene bodembedekkers die lang bloeien. Maagdenpalm, een plantje met kleine blaadjes en paarse bloemetjes. En slangenbaard, een zwart, grasachtig, rank plantje dat aan spinnen doet denken. Dat zwarte van de slangenbaard komt terug in de tralies. Bovendien worden er donkergroene spinachtige kerstrozen geplant. Een overdaad aan groen zal het niet worden. “Deze ruimte moet maximaal betreden kunnen worden tijdens feesten. Misschien zetten we nog wel wat plantenbakken met olijfbomen neer.”

Aan de achterzijde, naast het directeurshuis, aan weerszijden van de entree, zal Pierik twee kleine tuinen inrichten. Pierik laat het contrast tussen een gevangenis en hotel terugkomen in zijn plantenkeuze: “Deze tuin zal in de lente warme, roodachtige kleuren dragen en in de zomer wittige koele. Verder is niets wat het lijkt. Er komt hemelse bamboe, die geen bamboe is, maar een berberisachtige. Het zelfde geldt voor de schapenkop, de elfenbloem, de kerstroos, de maagdenpalm en de mahonia, die hier ooit op de binnenplaats heeft gestaan, dat heb ik op een oude foto gezien.”

Pierik vindt deze opdracht van Jonnie en Thérèse Boer interessant. “Het is zo’n totaal andere omgeving dan ik gewend ben. Gisteren was ik bij een klein kasteeltje. Een ooievaar streek klepperend neer op een treurwilg; een ijsvogel vloog over de slotgracht. Zo’n idyllische plek, en nu deze sfeervolle, robuuste gevangenis. Daar pas ik mijn plannen op aan”

Van luchtplaats naar terras

Artikel De Peperbus

BINNENSTAD - Het contrast kan welhaast niet groter: op de plek waar eeuwenlang gevangenen werden gelucht, kunnen Zwollenaren vanaf eind mei een "sprankelend terrasgevoel" ondergaan. Tuinontwerper Harry Pierik werkt momenteel aan de binnenplaats en tuin van het Spinhuis, de voormalige gevangenis op het Noordereiland. Jonnie en Thérèse Boer van de Librije openen daar 25 mei hun hotel en kook- en wijnschool. "Het karakter van de binnenplaats wordt wat milder", zegt Pierik.

ierik is wel wat gewend, maar de koortsachtige bedrijvigheid in de laatste verbouwingsweken van het Spinhuis is nieuw. Bouwvakkers lopen nog af en aan, er klinkt telkens wel ergens een boor of elektrische zaag en door de beoogde groenstroken worden nog kabelgoten gegraven of zijn bouwmaterialen neergezet. "Dit is moeilijk werken maar we zijn toch maar begonnen", zegt Pierik opgewekt. Hij en medewerkers van de kwekerij van Stichting In Balans en hovenier Jeroen van Hasselt laveren tussen de graafwerkzaamheden door. De Zwolse tuinarchitect kent Jonnie en Thérèse Boer al een tijdje, maakte een kruidentuin voor de chef-kok, en ontwierp in opdracht van de gemeente het Broerenkerkplein in, de 'voortuin' van de Librije. De binnenplaats van de gevangenis heeft Pierik in overleg met Jonnie en Thérèse ingericht. "De binnenplaats is een verblijfsruimte. Er moet genoeg ruimte zijn, gasten zitten hier straks niet alleen te eten, maar er zijn ook feesten en partijen." Het groen van de binnenplaats is daarom niet meer dan een strook langs de strenge muren met getraliede ramen. "De vaste groentekweker van Jonnie Boer, Eef Stel, heeft citroenverbena en druivenstruiken van het oud-Hollandse ras Rembrandt geplant." Pierik heeft dat zelf aangevuld met kruiden als rozemarijn en marjolein. " Ook om de geuren die bij deze planten loskomen, zeker met dit warme weer." Daarnaast heeft Pierik gekozen voor planten met een knipoog naar het gebouw. "Bijvoorbeeld slangebaard. Die ziet er uit als een zwarte spin, dat verwijst naar het Spinhuis en ook een beetje naar de zwarte tralies. Of het nieskruid, dat ziet er ook spinachtig uit." De tuin van de voormalige directeurswoning, aan de kant van theater De Spiegel, wordt veel uitbundiger. "Het is echt een tuin met substantieel groen. Het wordt een soort schilderij met allerlei bloeiende planten. Veel rood en paars in het voorjaar, veel crème en wit in de zomer." Ook hier heeft Pierik verwijzingen naar de vorige functie van het gebouw verstopt. "Dat gaat over het dubbele van het pand, niets is meer wat het lijkt. Het ziet er uit als een gevangenis maar is een hotel. Daarom komt hier bijvoorbeeld de kerstroos. Dat is geen roos en hij bloeit al helemaal niet met kerst. Of hemelse bamboe, wat geen bamboe is."

Ode Opa was in WOII gevangene Voor Harry Pierik heeft de voormalige gevangenis een bijzondere betekenis. "Mijn opa van mijn moeders kant, Sybrandus Metz, heeft hier tijdens de Tweede Wereldoorlog een tijdje gevangen gezeten. dat was omdat ze thuis onderduikers hadden, hij hield Engelse piloten verborgen. Hij is later gelukkig weer uit de gevangenis gekomen. Mijn opa was tuinman op kwekerij de Kranenburg. Dat ik de binnenplaats en tuinen van Het Spinhuis mag inrichten zie ik een beetje als een ode aan hem. Hij heeft hier een moeilijke tijd gehad, ik probeer hier nu iets moois van te maken."

De binnenplaats in april 2008, de tegels worden gelegd.

Passen en meten: Stratenmaker Gert van Dijk en diens medewerkers leggen de oorspronkelijke tegels in het midden van de binnenplaats.

Op de binnenplaats van de voormalige gevangenis oriënteert tuinontwerper Harry Pierik zich op de toekomstige aankleding met planten. foto Emiel Muijderman/ De Stentor

Tuinontwerper Harry Pierik op de binnenplaats van Het Spinhuis. " Niets is meer wat het lijkt. Het ziet er uit als een gevangenis maar is een hotel." foto jan drost

Bloembed naast de ingang, juli, drie maand na aanleg.

Bloembed naast de ingang.

Binnentuintje aan terras. Juli, drie maand na aanleg.

Binnentuintje aan terras. Juli, drie maand na aanleg.

Detail binnentuintje.